„Mądrości ludowe – kulinarno-teatralne spotkanie z tradycją”
2025-11-21
W ramach trzeciej inicjatywy projektu „Z kulturą do ludzi” uczniowie ZSZiO w Biłgoraju wzięli udział w warsztatach pieczenia tradycyjnych podpłomyków w Zagrodzie Guciów połączonych z degustacją. Podpłomyki są to placki z mąki pszennej, ręcznie zagniatane z zsiadłym mlekiem, odrobiną soli i szczyptą sody. Unikatowy smak daje im pieczenie na fajerkach. Zazwyczaj podawane są na ciepło z masłem, miodem, masłem i miodem, konfiturami, masłem i konfiturami. Idealne w połączeniu z ciepłym mlekiem.
Zajęcia odbywały się w klimatycznej, zabytkowej, drewnianej chacie, gdzie prowadząca, pani Basia, opowiadała o dawnych sposobach przygotowywania jedzenia oraz o roli podpłomyków w kuchni ludowej.
Uczestnicy poznali podstawowe składniki ciasta oraz proces jego wyrabiania. W trakcie zajęć można było spróbować świeżo upieczonych podpłomyków oraz porównać ich smak z różnymi dodatkami.
Warsztaty miały charakter edukacyjny i integracyjny – łączyły praktyczną naukę z ciekawostkami o życiu codziennym w dawnych czasach. Zajęcia zakończyły się rozmową o tradycjach kulinarnych regionu i wspólną degustacją.
Warsztaty stanowiły wartościowy element spotkania – łączyły edukację kulinarną z poznawaniem kultury i tradycji regionu, wpisując się w założenia inicjatywy promującej mądrości ludowe.
A Zagroda Guciów to wyjątkowe miejsce w sercu Roztocza, została uznana przez National Geographic w 2017 roku za jeden z siedmiu cudów Polski.
Drugą część inicjatywy „Mądrości ludowe – kulinarno-teatralne spotkanie z tradycją” stanowił spektakl teatralny przygotowany i przedstawiony przez uczestników projektu „Z kulturą do ludzi” w Zagrodzie Sitarskiej w Biłgoraju. Przedstawienie odbyło się w przestrzeni dawnej zagrody, której tradycyjny wystrój stworzył naturalną scenografię dla opowieści o codziennym życiu, pracy oraz zwyczajach mieszkańców dawnej wsi.
Uczniowie wcielili się w role gospodarzy, piekarzy i członków wiejskiej społeczności, prezentując scenki związane z tradycyjnym wypiekiem chleba. W spektaklu połączono humor, dialogi inspirowane gwarą ludową oraz elementy obrzędowości, podkreślając szacunek do chleba jako symbolu pracy, dostatku i wspólnoty. W trakcie przedstawienia zaprezentowano także poszczególne etapy przygotowywania bochna – od tworzenia zaczynu po wkładanie chleba do opalanego drewnem pieca.
Występ uczniów był nie tylko formą artystycznego wyrazu, ale także sposobem na pogłębienie wiedzy o kulturze ludowej. W polskiej kulturze pieczenie chleba było świętością, aktem symbolicznym. W tradycji ludowej istniało wiele zwyczajów związanych z przygotowaniem chleba, na przykład - znak krzyża na cieście przed włożeniem do pieca z intencją, żeby chleb się udał. Nie wolno było wyrabiać ciasta, jeśli osoba miała zły nastrój, a także wyrabiać ciasto w zimnej dzieży. Ważnym punktem spotkania w Zagrodzie Sitarskiej była integracja międzypokoleniowa młodzieży z chórem „Retrospekcje” pod batutą Haliny Wlaź oraz Uniwersytetem Trzeciego Wieku pod kierunkiem Danuty Idzik. Część teatralna i muzyczna stanowiła wartościowe dopełnienie warsztatów kulinarnych i wzmocniła edukacyjny charakter całej inicjatywy.